زمین شناسی // 04:00 ب.ظ - چهارشنبه 25 دی 1392

گسل | FAULT

شکل 1 - گسلی معمولی در ذینگولیر ایسلند


مقدمه:

گسل یا گسله به شکستگی‌هایی اطلاق می‌شود که سنگ‌های دو طرف صفحهٔ شکستگی نسبت به یکدیگر حرکت کرده‌ باشند. این جابه‌جایی می‌تواند از چند میلی‌متر تا صدها متر باشد. انرژی آزادشده به هنگام حرکت سریع گسل‌های فعال، عامل وقوع اغلب زمین‌لرزه‌ها است.

گسل‌های بزرگ در پوسته زمین نتیجه حرکت برشی زمین هستند و زمین‌لرزه‌ها نیز نتیجه نیروی رهاشده در حین لغزش سریع لبه‌های یک گسل به هم است. بزرگ‌ترین نمونه‌های گسل، مرزهای میان ورقه‌های زمین‌ساختی کره زمین است. از آنجا که یک گسل معمولاً از یک شیار مستقیم و مرتب تشکیل نشده و ناحیه‌ای از تغییر شکل‌های پیچیده زمین را در بر می‌گیرد معمولاً بجای گسل از «منطقه گسلی» صحبت می‌کنند.بزرگ‌ترین گسل ایران گسل زاگرس می‌باشد.


طبقه‌بندی بر اساس شیب سطح گسل

زمین‌شناسان گسل‌ها را بر اساس لغزش به سه دسته تقسیم می‌کنند:

در صورتی که لغزش کلی در جهت شیب گسل باشد، گسل شیب‌لغز (Dip-slip fault) نامیده می‌شوند.

در صورتی که لغزش کلی به موازات امتداد گسل باشد، گسل امتدادلغز (Strike-slip fault) نامیده می‌شوند.

در صورتی که لغزش دارای هر دو مؤلفهٔ امتدادی و شیبی باشد، گسل مورب‌لغز (Oblique-slip fault یا Diagonal-slip fault) نامیده می‌شوند.

گسل شیب‌ لغز

گسل‌های شیب‌لغز هم می‌توانند «عادی» باشند و هم «معکوس». گسل‌های عادی هنگامی ایجاد می‌شوند که پوستهٔ زمین تحت کشش باشد. در گسل‌های شیب‌لغز عادی فرادیواره نسبت به فرودیواره به سمت پایین حرکت کرده‌است. وضعیت گسل‌های معکوس، خلاف گسل‌های عادی است؛ بدین معنی که فرادیواره نسبت به فرودیواره به سمت بالا حرکت می‌کند. گسل‌های معکوس هنگامی ایجاد می‌شوند که پوستهٔ زمین تحت فشار باشد. شیب گسل‌های معکوس نسبتاً زیاد و بیش از ۴۵ْ است.

 

گسل‌های رانده جابه‌جایی‌ای همانند گسل‌های معکوس دارند منتها شیب صفحهٔ گسل کمتر ار ۴۵ْ است.

 

گسل امتدادلغز

در گسل‌های امتدادلغز جابه‌جایی به موازات امتداد گسل صورت می‌گیرد. در این نوع گسل‌ها سطح گسل تقریباً عمودی است. گسل‌های امتدادلغز راست‌بر را گسل‌های راست‌لغز و گسل‌های امتدادلغز چپ‌ بر را گسل‌های چپ‌لغز نیز می‌نامند.

 

گسل مورب‌لغز

گسلی که هم مؤلفهٔ لغزشی امتدادی داشته باشد و هم مؤلفهٔ لغزشی شیبی، گسل مورب‌لغز نام دارد. تقریباً همهٔ گسل‌ها هر دو مؤلفه را دارند، ولو کوچک. در نتیجه برای اینکه همهٔ گسل‌ها در این دسته جای نگیرند، لازم است که هر دو مؤلفهٔ گسل‌های مورب‌لغز قابل اندازه‌گیری و درخور توجه باشند.

طبقه‌بندی بر اساس شیب سطح گسل

گسل‌های پرشیب (High

گسل چینه‌ای (Bedding Fault) (طبقه‌ای)

گسل مطابق و نامطابق

طبقه‌بندی بر اساس وضعیت گسل نسبت به طبقات اطراف

گسل امتدادلغز (Strike Slip Fault)

مانند هیمالیا

گسل مورب‌لغز (Oblique Slip Fault)

گسل طولی (Longitudinal Fault)

گسل عرضی (Transvers Fault)

گسل شیب‌لغز (Dip Slip Fault)

گسل چرخشی (Pivotal Fault) یا محوری

طبقه‌بندی گسل‌ها بر اساس طرح آن‌ها 

در این روش گسل‌ها را بر مبنای وضعیت آن‌ها نسبت به یکدیگر طبقه‌بندی می‌کنند. در این تقسیم‌بندی:

گسل‌های موازی (Parallel Fault)

گسل‌های محیطی (Peripheral Fault)

گسل‌های پَرمانند (Feather Fault)

گسل‌های پوششی (En Echelon Fault) (پله‌ای)

گسل‌های شعاعی (Radial Fault)
تصاویر دیگر:


شکل 2 -انواع گسل ها






شکل 3 - نمونه‌ای از یک گسل عادی در اطراف ورزقان، ایران




شکل 4 - گسل های مهم ایران

منابع:
1
) سایت گوگل
آدرس: WWW.GOOGLE.COM  

2) سایت ویکی پدیا - دانشنامه ی آزاد
آدرس: WWW.FA.WIKIPEDIA.ORG



برچسب ها : گسل , شکستگی پوسته ی زمین , گسل های ایران , FAULT , WHAT IS FAULT? , گسل چرا به وجو می آید؟ ,

آخرین مطالب
» زنجیر را باور نکن ( شنبه 24 تیر 1396 )
» سروش سلطانی بر می گردد .... از سال 94 تا کنکور تجربی 96 ( یکشنبه 18 تیر 1396 )
» چند اصطلاح مفید زبان انگلیسی | Some Useful Idiomes ( سه شنبه 12 مرداد 1395 )
» یک جمله زیبا از دکتر حسابی | A Beatiful Sentence From PROF.HESSABY ( دوشنبه 5 خرداد 1393 )
» دانلود 30 تصویر زمینه بی نظیر با کیفیت FULL HD ( سه شنبه 30 اردیبهشت 1393 )
» خنده دار 4 بسیار جدید و مهیج | LAUGH TNT ( یکشنبه 28 اردیبهشت 1393 )
» هیستامین | Histamine ( چهارشنبه 24 اردیبهشت 1393 )
» دانلود آهنگ رضا صادقی به نام دودکش | DOWNLOAD DOODKESH MUSIC FROM REZA SADEGHI ( پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393 )
» چگونه زرنگ باشیم | HOW TO BOOST THE BRAIN POWER? ( یکشنبه 14 اردیبهشت 1393 )
» آمونیاک ، ماده ای بسیار سمی و در عین حال کاربردی | Ammonia ( پنجشنبه 11 اردیبهشت 1393 )
» سفارشات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) به سلمان ( یکشنبه 31 فروردین 1393 )
» دانلود آهنگ ستاره از مهدی احمدوند | Download SETAREH Music From MEHDI AHMADVAND ( سه شنبه 5 فروردین 1393 )
» 10 راهبرد ساده برای افزایش هوش ( IQ ) ( دوشنبه 4 فروردین 1393 )
» سال نو مبارک ( چهارشنبه 28 اسفند 1392 )
» خود شناسی | Self Identifing ( یکشنبه 25 اسفند 1392 )
» چگونه دیگران را جذب کنیم؟ | how to absorb the others? ( سه شنبه 20 اسفند 1392 )
» خنده دار 3 ( چهارشنبه 7 اسفند 1392 )
» تا حالا دقت کردین 2 ( چهارشنبه 2 بهمن 1392 )
» جو زمین ولایه های آن | EARTH ATMOSPHERE AND ITS LAYERS ( شنبه 28 دی 1392 )
» شهاب سنگ و شهاب و شهابواره | METEORS AND METEORITES AND SHHABVARH ( جمعه 27 دی 1392 )
» گسل | FAULT ( چهارشنبه 25 دی 1392 )
» ماکروفاژ | MACROPHAGE ( دوشنبه 16 دی 1392 )
» آرامش مهمترین رکن موفقیت؛چگونه آرامش خود را همیشه حفظ کنیم؟ ( یکشنبه 15 دی 1392 )
» بوی شوم امتحانات ( چهارشنبه 11 دی 1392 )
» بافت عصبی ( پنجشنبه 28 آذر 1392 )
» نشان دادن مکان یک جسم در بعد 3 روی محور مختصات به کمک محور Z ( یکشنبه 24 آذر 1392 )
» رابطه با خدا راه اصلی کسب آرامش ( سه شنبه 19 آذر 1392 )
» چگونه زیست ۱۰۰ بزنیم؟ – موفقیت در زیست ( سه شنبه 19 آذر 1392 )
» انفاق ( جمعه 15 آذر 1392 )
» فروش اسپیکر ( جمعه 15 آذر 1392 )

موضوعات

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic